De aanduiding ‘Made in EEC’ of ‘Made in Europe’ is gebaseerd op de niet-preferentiële oorsprongsregels van het Douanewetboek van de Unie. Het land van oorsprong wordt bepaald door de laatste substantiële bewerking, niet door de plaats van de eindassemblage of de nationaliteit van de opdrachtgever. Dit technische onderscheid bepaalt alles wat volgt: toegang tot overheidsopdrachten, commerciële communicatie en naleving van regelgeving.
Niet-preferentiële oorsprongsregels en de beperkingen van de aanduiding Made in Europe
De oorsprong van een product met het label ‘Made in EU’ wordt bepaald aan de hand van het criterium van de laatste substantiële bewerking. Een product waarvan de onderdelen uit derde landen komen, maar dat op Europees grondgebied een toereikende productiebewerking ondergaat, mag deze aanduiding rechtmatig dragen.
Het probleem is dat consumenten op basis van het etiket niet kunnen zien of vrijwel alle toegevoegde waarde van een product uit Europa komt, of dat het alleen in de EU is geassembleerd met geïmporteerde onderdelen. De oorsprongsvermelding blijft binair: ze geeft geen informatie over de herkomst van de onderdelen of de productieomstandigheden.
In de voorstellen die het Europees Economisch en Sociaal Comité heeft bestudeerd, kan de oorsprong uit landen die via bepaalde vrijhandels- of douane-unieovereenkomsten met de EU verbonden zijn, zelfs worden gelijkgesteld aan de oorsprong uit de Unie. Het Comité wijst erop dat deze openstelling vragen oproept over wederkerigheid en de naleving van gelijkwaardige normen. Door deze ruime interpretatie van ‘Made in EU’ wordt de informatieve waarde van de aanduiding voor de eindconsument kleiner.

Digitaal productpaspoort: wat het oorsprongsetiket niet vertelt
De Europese verordening inzake ecologisch ontwerp voor duurzame producten voorziet in een kader voor het digitale productpaspoort (Digital Product Passport). De precieze verplichtingen hangen af van de gedelegeerde handelingen die voor elke productcategorie worden vastgesteld, maar het uitgangspunt staat vast: verifieerbare gegevens over de samenstelling, de toeleveringsketen en de ecologische voetafdruk toegankelijk maken.
Om de voordelen van Made in EEC beter te begrijpen, is het belangrijk het structurele verschil met een eenvoudige oorsprongsvermelding te zien. Waar ‘Made in Europe’ slechts beknopte geografische informatie geeft, kan het digitale paspoort de herkomst van elk onderdeel, de productieprocessen en de bijbehorende koolstofintensiteit documenteren. Voor professionele inkopers en goed geïnformeerde consumenten maakt het digitale paspoort het oorsprongsetiket grotendeels overbodig.
We zien dat bedrijven die op deze transitie vooruitlopen al investeren in de traceerbaarheid van hun toeleveringsketen, niet uit idealisme, maar omdat toekomstige overheidsopdrachten mogelijk verifieerbare gegevens over de oorsprong en koolstofintensiteit zullen vereisen.
Europese voorkeur bij overheidsopdrachten: wetsvoorstel, geen verworven recht
Op 4 maart 2026 presenteerde Europees commissaris Stéphane Séjourné het voorstel voor de Industrial Accelerator Act, dat Europese bedrijven voorrang wil geven bij overheidsopdrachten en overheidssteun. Het uitgesproken doel is om het aandeel van de maakindustrie in het bbp van de EU tegen 2035 te verhogen tot 20%, tegenover 14,3% in 2024.
Dit voorstel wordt nog behandeld. Er geldt momenteel geen algemene verplichting om Europese bedrijven voorrang te geven bij overheidsopdrachten. Bedrijven die op dit concurrentievoordeel rekenen, moeten beseffen dat het geen verworven recht is, maar een wetsvoorstel waarvan de sectorale reikwijdte en de voorwaarden om in aanmerking te komen nog moeten worden bepaald.
Uit de juridische analyse van het voorstel blijkt dat voor bepaalde aanbestedingen verifieerbare gegevens over de oorsprong en koolstofintensiteit vereist kunnen zijn. Voor de betrokken bedrijven maakt dit de traceerbaarheid van onderdelen tot een operationele prioriteit, en niet alleen tot een marketingargument. Een eenvoudige verklaring ‘Made in Europe’ zal waarschijnlijk niet volstaan om aan deze criteria te voldoen.
Concrete voordelen van Made in EEC voor bedrijven en consumenten
De werkelijke voordelen van de Europese aanduiding hangen af van de sector, het product en de doelmarkt. De voordelen ervan afdoen als die van een eenvoudig kwaliteitslabel zou onjuist zijn: het is een commercieel signaal waarvan de waarde per situatie verschilt.
Voor bedrijven liggen de operationele voordelen op drie gebieden:
- Vereenvoudigde naleving van regelgeving: producten die in de EU worden vervaardigd, voldoen van nature aan de CE-, REACH- en RoHS-normen. Dat verlaagt de kosten voor naleving bij invoer en verkort de time-to-market.
- Mogelijke toegang tot overheidssteun: als het voorstel voor de Industrial Accelerator Act wordt aangenomen, kunnen bedrijven die de Europese oorsprong van hun productie kunnen aantonen, mogelijk voorkeursvoorwaarden krijgen bij overheidsopdrachten.
- Minder logistieke risico’s: kortere toeleveringsketens verkleinen de blootstelling aan geopolitieke verstoringen en schommelingen in transportkosten. Recente crises (Covid-19, de oorlog in Oekraïne) hebben duidelijk gemaakt hoe belangrijk dit is.
Voor consumenten garandeert de vermelding van Europese oorsprong een regelgevingskader (veiligheid, toegestane stoffen, minimale arbeidsomstandigheden), maar is ze geen garantie voor de intrinsieke kwaliteit van het product. Textiel met het label ‘Made in Europe’ voldoet aan de REACH-eisen voor chemische stoffen, waardoor bepaalde schadelijke behandelingen die in andere productiegebieden veel voorkomen, zijn uitgesloten.
Europese oorsprong en milieucriteria: een koppeling in bespreking
In zijn advies uit 2026 pleit het Europees Economisch en Sociaal Comité ervoor om de criteria ‘Made in EU’ en lage koolstofuitstoot voor bepaalde industriële producten aan elkaar te koppelen. Dit advies is niet bindend, maar geeft wel een indicatie van de waarschijnlijke richting van de regelgeving.
Het risico dat de oorsprongseisen worden omzeild, waarop het Comité uitdrukkelijk wijst, laat zien dat de aanduiding op zichzelf niet volstaat zonder een verificatiemechanisme. Bedrijven die alleen een oorsprongsverklaring afgeven zonder die te kunnen onderbouwen, zullen steeds vaker met problemen te maken krijgen, ongeacht of de regelgeving wordt aangescherpt.

De aanduiding ‘Made in EEC’ heeft nog steeds reële commerciële waarde, maar haar informatieve waarde kent grenzen. We verwachten dat het digitale productpaspoort, zodra het per productcategorie wordt ingevoerd, het debat zal verleggen van geografische oorsprong naar de volledige traceerbaarheid van de waardeketen. Bedrijven die hun productiegegevens nu al goed structureren, zijn het best voorbereid, ongeacht het uiteindelijke regelgevingskader.



